ΠΕΕΚΠΕ Κ. Μακεδονίας

«Η Πορεία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο σχολείο- πραγματικότητα και προοπτικές»

Προς
Τα μέλη και τους/τις φίλους/ες της ΠΕΕΚΠΕ – Κεν. Μακεδονίας
Τους/ις συμμετέχοντες/ουσες στη συνάντηση συζήτηση

Συνάδελφοι/ισες

Στις 12 Μαρτίου 2010 το Παράρτημα της ΠΕΕΚΠΕ- Κεν. Μακεδονίας σε συνεργασία με τα ΚΠΕ Ελευθερίου – Κορδελιού και Βερτίσκου, οργάνωσε στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο της Θεσ/νίκης, Συνάντηση – Συζήτηση με θέμα: «η πορεία της Π.Ε στο σχολείο – πραγματικότητα και προοπτικές»
Η ανάγκη αυτής της Συνάντησης προέκυψε από τις συζητήσεις, οι οποίες εδώ και καιρό απασχόλησαν και απασχολούν τη Διοικούσα Επιτροπή και τα μέλη του Παραρτήματος και όχι από τη συγκυρία της αναμονής επικείμενων αλλαγών. Οι συζητήσεις αυτές αφορούν τον αριθμό και την ποιότητα των προγραμμάτων Π.Ε στο σχολείο, την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα του θεσμικού πλαισίου και των υποστηρικτικών της δομών, την επιτυχία ή όχι τόσων χρόνων εφαρμογής της ΠΕ στα σχολεία. Δηλαδή, κριτήριο της συνάντησης δεν ήταν η επικαιρότητα, αλλά η ανίχνευση των αληθινών αναγκών των εκπαιδευτικών, που κατά καιρούς εκφράζονται.
Στη Συνάντηση ζητήθηκε από όλους να εκφραστούν με κριτικό και αυτοκριτικό τρόπο, ελεύθερα και ειλικρινά, ανεξάρτητα από την ιδιότητα τους - στελεχών ή συναδέλφων της πράξης - εφόσον ο φυσικός χώρος μιας τέτοιας συνάντησης και διαλόγου είναι οι διαδικασίες της Ένωσης και γνώμονας είναι η παραδοχή ενός πλαισίου αρχών, που υπερασπιζόμαστε όλοι οι εμπλεκόμενοι με την Π.Ε και αφορά: την έκφραση γνώμης, τον κριτικό λόγο, την ανοχή και την επικοινωνία, με στόχο την αναζήτηση λύσεων για το καλό της Π.Ε αλλά και ολόκληρης της εκπαίδευσης. Η συζήτηση είχε ως εκκίνηση - δεν περιορίστηκε μόνο σε αυτό - ένα πλαίσιο το οποίο καθορίστηκε στην πρόσκληση της συνάντησης και είναι το εξής:

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ
Ποια ή ποιες μορφή/ές θα πρέπει να έχει η Π.Ε. στο σχολείο;
Η Π.Ε. να εφαρμόζεται με τη σημερινή μορφή (προγράμματα Π.Ε.) ή να ενταχτεί πλήρως μέσα στο πρόγραμμα σπουδών του σχολείου (υποχρεωτική ή προαιρετικού χαρακτήρα ή να ισχύουν και τα δυο ή κάτι άλλο) ή εμπλοκή ολόκληρης της σχολικής μονάδας (αειφόρο σχολείο );
Ο σχεδιασμός μιας ενδεχόμενης άλλης μορφής θα πρέπει να είναι σε σχέση συνύπαρξης με τις άλλες σχολικές δραστηριότητες ή ξεκομμένος από αυτές;
Πώς αποτιμάται η μέχρι σήμερα πορεία της Π.Ε. στην ευέλικτη ζώνη και στα σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας;
Ποια κίνητρα έχει ο εκπαιδευτικός για να υλοποιήσει πρόγραμμα ΠΕ και κατά πόσο ενθαρρύνεται και στηρίζεται στο έργο του;
Υποστηρικτικά όργανα και θεσμοί (Υπεύθυνοι – ΚΠΕ)
Πώς αποτιμάται η συμβολή των υποστηρικτικών δομών - υπεύθυνοι Π.Ε και ΚΠΕ- στην υλοποίηση των σχολικών προγραμμάτων; Ποια θα πρέπει να είναι η μελλοντική κατεύθυνση (Διατήρηση, αναβάθμιση, μετάλλαξη, κατάργηση, …);
Την καθοδήγηση (επιστημονική – παιδαγωγική) των σχολικών προγραμμάτων να την έχουν οι Υπεύθυνοι Π.Ε. , οι Σχολικοί Σύμβουλοι ή και οι δύο θεσμοί ή άλλος θεσμός; Και πώς;
ΙΙ. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ
Η επιμόρφωση στην ΠΕ με την υπάρχουσα μορφή καλύπτει τις ανάγκες των ενδιαφερομένων; Τι άλλο θα προτείνατε; (π.χ. Ενδοσχολική Επιμόρφωση; Μήπως τελικά θα είναι πιο ουσιαστική;)
Πιστεύετε ότι αν τεθούν εξωτερικά κίνητρα επιμόρφωσης θα ήταν καλύτερα για τους εκπαιδευτικούς; Έχετε να προτείνετε κάτι;
ΙΙΙ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ
Σχετικά με τη χρηματοδότηση της ΠΕ. (π.χ. Να αναλώνονται δηλαδή τα όποια χρήματα κυρίως στις σχολικές μονάδες, εκεί που παράγεται και η εκπαιδευτική διαδικασία). Επίσης μήπως θα πρέπει να απλοποιηθεί η διαδικασία, να δίνονται χρήματα απ’ ευθείας στις σχολικές μονάδες για την εφαρμογή Π.Ε;
Να επιζητηθεί - όσο έχουμε την δυνατότητα - η προκήρυξη ευρωπαϊκών προγραμμάτων (τύπου Παν Αιγαίου ή τι άλλο);
Η ΠΕ να χρηματοδοτείται από τον Προϋπολογισμό; (με συγκεκριμένο κωδικό, ειδικό για την ΠΕ)
ΙV. Άλλο Θέμα που μπορεί να προταθεί από τους παραβρισκόμενους

Η συζήτηση αποκάλυψε για άλλη μια φορά, το μεράκι και το ζήλο των εκπαιδευτικών που υπερασπίζονται της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και επιμένουν να αναζητούν ένα διαφορετικό σχολείο. Ακούστηκαν κρίσεις και κατατέθηκαν προτάσεις, που άλλες αφορούσαν σε βελτιώσεις του τρέχοντος πλαισίου και άλλες σε μελλοντικές και μακροπρόθεσμες αλλαγές στην εκπαίδευση. Πολλές από τις προσεγγίσεις ήταν αντιφατικές και προέκυψε η ανάγκη συνέχειας μιας τέτοιας συνάντησης και διαλόγου.
Ομάδα εκπαιδευτικών του Παραρτήματος προσπάθησε μέσα από όλο το υλικό της Συζήτησης να καταγράψει το σύνολο των προτάσεων που προέκυψαν μέσα από τις απόψεις, τις κρίσεις και τις ανάγκες που εκφράστηκαν, με ένα θετικό τρόπο για την εξέλιξη του θεσμού της Π.Ε, αλλά και κάθε καινοτομίας στο σχολείο και να τις ανακοινώσει στα μέλη της, με την επισήμανση ότι δε μπορεί να αποτελέσουν θέσεις της Ένωσης, οι οποίες για να προκύψουν χρειάζονται παραπάνω επεξεργασία και πλειοψηφική επιλογή και αποδοχή από το σύνολο των μελών μας. Το κείμενο που ακολουθεί είναι η σύνθεση των απόψεων – προτάσεων της πρώτης συνάντησης – συζήτησης:

ΑΠΟΨΕΙΣ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Α) Η Μορφή της Π.Ε. μέσα στο σχολείο:

Να κρατηθεί ο προαιρετικός χαρακτήρας της Π।Ε ( κατά πλειοψηφία)
Να ενταχθεί μέσα στο Ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου, χωρίς να χάσει τον
προαιρετικό χαρακτήρα της, είτε για τους εκπαιδευτικούς, είτε για τους μαθητές, είτε
για αμφότερους.

Η παραπάνω γενική πρόταση εξειδικεύτηκε σε διάφορες εκδοχές:

1. Δυνατότητα επιλογής καινοτόμων δράσεων τόσο για εκπαιδευτικούς, όσο και για μαθητές
2. Να μη δίνεται αυτή η επιλογή, ούτε ως μείωση ωραρίου, ούτε ως υπερωρία, αλλά να συνυπολογίζεται
σε όλο το πρόγραμμα του εκπαιδευτικού. Π.χ 50% των ωρών του να είναι ειδικότητας και οι
υπόλοιπες ώρες να είναι καινοτομίες που θα υποστηρίζει ο εκπαιδευτικός και θα έχουν υποβληθεί και
αξιολογηθεί από την Επιτροπή σχολικών δραστηριοτήτων με τη λήξη της προηγούμενης χρονιάς.
3. Περιβαλλοντικός προσανατολισμός όλης της ύλης του σχολείου (πρασίνισμα Αναλυτικού
προγράμματος)
4. Η Ευέλικτη ζώνη που προχώρησε σε κάποιο βαθμό στην Α/θμια Εκπ/ση, να επανεξεταστεί στη Β/θμια,
εξαιτίας της αδυναμίας να εφαρμοστεί από προβλήματα που προκύπτουν από τις μετακινήσεις των
εκπαιδευτικών σε περισσότερα του ενός σχολεία, για την συμπλήρωση του ωραρίου τους
5. Αν είναι να γίνει υποχρεωτική η Π.Ε, τότε μόνο στο Γυμνάσιο (μέσα στο Α.Π και Ω.Π)
με σεμιναριακή μορφή, (χωρίς βαθμολόγηση), ώστε να γνωρίζουν οι μαθητές, αργότερα και
προαιρετικά σε μεγαλύτερες τάξεις - στο Λύκειο, τι κάνουν και γιατί το κάνουν, ώστε να μη
δένεται μόνο με εκδρομές και επισκέψεις.
6. Να νομοθετηθεί ένα πλαίσιο σχολικών δραστηριοτήτων, μέσα σε ένα δοσμένο σχολικό χρόνο ( π.χ
2-3 ωρών). Δηλαδή ένα ποσοστό σχολικού χρόνου να μπορεί να το διαχειριστεί το σχολείο για
υλοποίηση projects. Όλοι οι μαθητές να εμπλέκονται σε μια σχολική δραστηριότητα (Π.Ε, ΑΥ,
Πολιτισμού, κλπ), αφού θα έχει εγκριθεί η κάθε δραστηριότητα από την Επιτροπή Σχολικών
Δραστηριοτήτων (Τίτλος – Περιεχόμενο) από το προηγούμενο σχ. έτος (Kαινοτόμο σχολείο).
7. Να νομοθετηθεί το Αειφόρο σχολείο ως προαιρετική επιλογή κάθε σχολικής μονάδας, εφόσον το επιλέξει το 70% των εκπαιδευτικών, των μαθητών και του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων, με την υποστήριξη των Δημοτικών αρχών της περιοχής. Θα έχει μια τέτοια σχολική μονάδα ευχέρεια ευελιξίας, τόσο στο Α.Π. όσο και στο Ω.Π. του σχολείου και στην όλη κουλτούρα του. Με δικές του αειφορικές επιλογές τόσο για τη λειτουργία του σχολείου (εξοικονόμηση ενέργειας, ανακύκλωση, μεταφορές, πράσινο, πολιτισμός, υγεία κλπ) , όσο και στο περιεχόμενο της ύλης (Διαθεματικότητα – Ολιστικές και βιωματικές προσεγγίσεις) - κρατώντας ένα ποσοστό ύλης σταθερό και κοινό με τα υπόλοιπα σχολεία.
8. Να μπορούν να εμπλέκονται όσοι εκπαιδευτικοί επιθυμούν σε ένα καινοτόμο πρόγραμμα και όχι μόνο δύο ( ενισχύοντας τη διαθεματική προσέγγιση) και να βελτιωθεί το οργανωτικό πλαίσιο των επισκέψεων και εργασίας πεδίου έξω από την τάξη.
9. Να νομοθετηθούν ειδικές δομές για καινοτόμες δράσεις και στα σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες και οι υποστηρικτικές δομές όλων των καινοτόμων δράσεων να υποστηρίζουν με σεμινάρια και κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό, τα ειδικά σχολεία.

Τα κίνητρα των εκπαιδευτικών για τις προαιρετικές επιλογές:

Να βεβαιώνεται η εμπλοκή του εκπαιδευτικού σε καινοτόμα προγράμματα που θα βοηθάει μόνο στην εξέλιξη του, αφού αξιολογείται η δουλειά του και δεν είναι εικονική.
Να μη γίνεται εκμετάλλευση ή διαστρέβλωση των ήδη θεσμοθετημένων διευκολύνσεων
(υπερωρίες, «συμπλήρωση» ωραρίου) για την εμπλοκή των εκπαιδευτικών σε καινοτόμα
προγράμματα (εικονικά προγράμματα), που δυσφημούν ή αποπροσανατολίζουν την ίδια την
αξία των καινοτόμων δράσεων. Να υπάρχουν υποστηρικτικές δομές (Πρόγραμμα σχολείου - Α.Π, Ω.Π, καινοτόμο ή αειφόρο
σχολείο), που θα διευκολύνουν την επιλογή των εκπαιδευτικών να εφαρμόζουν καινοτομίες προαιρετικά). Τα κίνητρα να μην είναι προσωπικά, αλλά η εμπλοκή τους να συγκαταλέγεται στο ωράριό τους.

Β) Υποστηρικτικές Δομές

1. Ενοποίηση όλων των καινοτόμων δράσεων (εφόσον είναι κοινό το θεσμικό πλαίσιο αλλά και παιδαγωγική αντίληψη), με διακριτούς όμως τομείς και ένα Συντονιστή ανά περιφέρεια, που θα υποστηρίζουν τη δουλειά των εκπαιδευτικών στα σχολεία και με γραμματειακή υποστήριξη του αντίστοιχου γραφείου, ώστε να εκλείψουν και οι δυσκολίες κατάταξης των προγραμμάτων
2. Για την υποστήριξη της καινοτομίας στα σχολεία, τα γραφεία μπορούν να ορίσουν - ανά ομάδες σχολείων - έναν έμπειρο σε καινοτομικά προγράμματα εκπαιδευτικό, ως συντονιστή υλοποίησης των προγραμμάτων, που θα απαλλάσσεται του ωραρίου του.
3. Μείωση της γραφειοκρατίας στα γραφεία καινοτόμων δράσεων
4. Η Οργανωτική και λειτουργική σχέση μεταξύ των γραφείων Π.Ε και ΚΠΕ πρέπει να βελτιωθεί (Σεμινάρια εκπ/κων, επισκέψεις σχολείων σε θεσμικό επίπεδο).
5. Οι συντονιστές και οι υπεύθυνοι να είναι έμπειροι και να αξιολογούνται και όχι να τοποθετούνται κομματικά
6. Όλοι οι Δ/ντες των σχολείων να επιμορφώνονται στις καινοτόμες δράσεις για να τις στηρίζουν και να τις υποστηρίζουν μέσα στο σχολείο. Για δε τους Δ/ντες Α/θμιας Εκπ/σης πρέπει να αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο, ώστε να έχουν και αυτοί οι ίδιοι τη δυνατότητα να εμπλέκονται σε καινοτόμες δράσεις, όπως οι της Β/θμιας
7. Ο θεσμός των Σχολικών Συμβούλων για την Π.Ε ή τις άλλες καινοτόμες δράσεις, μπορεί να συζητιέται ως μια δυνατότητα, αλλά αν καθιερωθούν όπως πχ των Γεωπόνων ή των Αγγλικών, που αντιστοιχούν ένας σε μια τεράστια περιφέρεια, θα είναι τελείως αναποτελεσματικός, σε σύγκριση με την υποστήριξη που προσφέρουν οι υπεύθυνοι Π.Ε ή οι υπεύθυνοι των άλλων καινοτόμων δράσεων.
8. Η υποστήριξη των ΚΠΕ γίνεται σημαντική και αποτελεσματική για τους μαθητές που τα επισκέπτονται, όταν οι προσεγγίσεις τους είναι περισσότερο βιωματικές και εμπλέκονται σε εργασία στο πεδίο.
9. Τα προγράμματα που διαμορφώνουν τα ΚΠΕ, το εκπαιδευτικό υλικό που παράγουν, πρέπει με μεγαλύτερη συχνότητα να ανανεώνεται και να βελτιώνεται, με γνώμονα πάντα περισσότερο οικολογικές- οικονομικές λύσεις.
10. Τα Κ.Π.Ε να δημιουργούν και να υποστηρίζουν δικτυακούς τόπους για τη πληροφορία και τη γνώση περιβαλλοντικών ζητημάτων, ώστε να είναι έγκυρες πηγές περιβαλλοντικής πληροφόρησης, (θεωρητική γνώση), ενώ στους επισκέπτες τους, εκπ/κους και μαθητές, να δίνουν πρακτική γνώση και εμπειρία.(Εμπλοκή σε δραστηριότητες – βιωματικές προσεγγίσεις))
11. Τα ΚΠΕ να συνεχίσουν τη διοργάνωση σεμιναρίων , ιδιαίτερα των αρχαρίων. Ενώ για τους περισσότερο ενημερωμένους εκπαιδευτικούς, οφείλουν να αναζητούν τους νέους προβληματισμούς και να βοηθούν τους εκπαιδευτικούς σε πιο καινούργιες κατευθύνσεις και επιλογές, πιο πρωτότυπες πιο σύγχρονες και πιο αναγκαίες.
12. Τα ΚΠΕ να δέχονται και να υποστηρίζουν σχολεία σε επίπεδο περιφέρειας και όχι ολόκληρης της επικράτειας.
13. Να δημιουργηθεί ένα ενιαίο πλαίσιο αρχών λειτουργίας των ΚΠΕ, ώστε η λειτουργία τους να μην είναι μόνο το αποτέλεσμα σύνθεσης της Παιδαγωγικής Ομάδας.

Η Επιμόρφωση

1. Να σταματήσει ο «σεμιναριακός τουρισμός» και να ανιχνευτούν οι πραγματικές ανάγκες για επιμόρφωση και όχι για βεβαιώσεις. Δηλαδή, οι εκπαιδευτικοί που επιμορφώνονται να αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν προγράμματα Π.Ε και να ζητείται από τους εκπ/κούς να εφαρμόζουν αυτά που έχουν διδαχθεί, αλλά και με κάποιο τρόπο να υπάρχει δυνατότητα αυτό να διαπιστώνεται.
2. Η επιμόρφωση στην Π.Ε να πάρει καθολικό χαρακτήρα. Κάτι σαν την επιμόρφωση στην «κοινωνία της πληροφορίας». Να αφορά ένα νέο προσανατολισμό στην εκπαίδευση, πιο διαθεματικό και πιο ολιστικό.
3. Να υποστηριχτεί η ενδοσχολική επιμόρφωση ή ομάδων σχολείων σε συνεργασία με ΚΠ Ε, ιδιαίτερα στην κατεύθυνση δημιουργίας «αειφόρων σχολείων»
4. Να δημιουργηθούν «Δικτυακοί τόποι» ή FORUM συνομιλιών για ανταλλαγή πληροφορίας και εμπειρίας μεταξύ εκπαιδευτικών με κοινά θεματικά ενδιαφέροντα, που θα υποστηρίζονται είτε από τα Γραφεία Π.Ε, είτε από ΚΠΕ , είτε από την ΠΕΕΚΠΕ. Η γνώση και η εμπειρία να διαχέεται και στις συναντήσεις μας να ανταλλάσσουμε πρακτική γνώση. Επειδή η ανταλλαγή εμπειριών ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς που υλοποιούν προγράμματα δρα υποστηρικτικά και ενισχυτικά όπως διαπιστώνεται σε επιμορφωτικές συναντήσεις.

Η Χρηματοδότηση

Να διεκδικήσουμε χρηματοδότηση των προγραμμάτων από το ΕΣΠΑ (όπως έγινε πριν μερικά χρόνια για προγράμματα που υλοποιήθηκαν με φορέα διαχείρισης το Πανεπιστήμιο Αιγαίου) καταθέτοντας καινοτόμες προτάσεις που θα αφορούν την εκπαίδευση των μαθητών έξω από την τάξη με περισσότερο βιωματικές μεθόδους αυτό μπορεί να σημαίνει χρηματοδότηση πιλοτικών καινοτόμων εφαρμογών (π.χ. πιλοτική εφαρμογή των αντιλήψεων που σχετίζονται με το αειφόρο σχολείο).
Ουσιαστική χρηματοδότηση των σχολικών προγραμμάτων (εκτός ευρωπαϊκών προγραμμάτων), όμως τα χρήματα να πηγαίνουν - με κωδικό – απευθείας στα σχολεία. Τα γραφεία μόνο να συντονίζουν και να βοηθούν στην κατεύθυνση πραγματοποίησης της όλης διαδικασίας, αυτό σημαίνει και λιγότερη γραφειοκρατία στη διαχείριση.

Για τη συνέχεια της συζήτησης και του προβληματισμού

Να βρεθούμε κάπου με διαμονή, για περισσότερο χρόνο στη διάθεσή μας, για να συζητήσουμε σε βάθος, να κατανοήσουμε τις απόψεις που ακούστηκαν και να καταλήξουμε σε προτάσεις που θα μπορούν πράγματι να «ταρακουνήσουν» τους έχοντες σήμερα την εξουσία στα εκπαιδευτικά θέματα.
Να προσπαθήσουμε ώστε να συμμετέχουν στη συζήτηση περισσότεροι εκπαιδευτικοί από τα σχολεία

Η ανάγκη να συνεχισθεί η συζήτηση των μελών του Παραρτήματος μας «για την πορεία της Π.Ε στο σχολείο – την πραγματικότητα και τις προοπτικές», είναι προφανής καθώς, έστω εν σπέρματι, από τη συζήτηση συνάγονται τα παρακάτω:

1. Οι συνάδελφοι που προσπαθούν να πραγματοποιήσουν προγράμματα Π.Ε, αλλά και άλλα καινοτομικά προγράμματα μέσα στο σχολείο, αντιμετωπίζουν σειρά προβλημάτων και εμποδίων, παρά το ότι υπάρχουν και λειτουργούν θεσμοθετημένες δομές (Γραφεία Π.Ε, ΚΠΕ κλπ), για την υποστήριξη τους.
2. Η Π.Ε ως θεσμοθετημένη καινοτόμος δραστηριότητα, πάνω από μια 25ετία, παραμένει στο περιθώριο της σχολικής ζωής, χωρίς να έχει θίξει με επάρκεια τον πυρήνα και τον προσανατολισμό της όλης εκπαίδευσης
3. Επίσης ότι, οι «βιωμένες» πια κρίσεις (περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές), απαιτούν σοβαρές μεταρρυθμίσεις στο σχολείο, που φαίνεται να αφορούν περισσότερο προσεγγίσεις: Διαθεματικές – Ολιστικές, βιωματικές, αειφορικές (τη διάσταση του μέλλοντος), την καλλιέργεια της ευθύνης (κοινωνικής και παγκόσμιας) και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων. Προσεγγίσεις που είναι παρούσες στην υλοποίηση κάθε καινοτόμου προγράμματος.

Η ανταπόκριση του παραρτήματος σε προτάσεις περί δικτύωσης που διατυπώθηκαν στην συζήτηση, καθώς και η ανάγκη για συνέχεια και εμπλουτισμό της συζήτησης οδήγησαν στην δημιουργία ενός blog διαλόγου, η διεύθυνση του οποίου θα ανακοινωθεί σύντομα, στο οποίο θα υπάρχουν τα πρακτικά και το υλικό σύνθεσης της συζήτησης.

H Δ.Ε. του Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας της ΠΕΕΚΠΕ

ΠΕΕΚΠΕ Κ. Μακεδονίας

Σελίδες

Πέμπτη 17 Ιουνίου 2010

"τα κούτσουρα" στο Urban Festival της Θεσσαλονίκης

περιοδικό "για την περιβαλλοντική εκπαίδευση"

Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010

«Η μετα – συζήτηση για τη Συνάντηση με θέμα: «Η πορεία της Π.Ε στο σχολείο – Πραγματικότητα και προοπτικές»

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ - ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Ορισμέςνες Οδηγίες

Αναγνώστες